Arzuya Dair Kısa, Pratik Bir Kılavuz (Bağlanma Kuramı Penceresinden)

1. Arzu Nedir, Nereden Doğar?

Barry ve Emily McCarty’ye göre arzunun motoru “pozitif beklenti”dir: Keyif ihtimali görmezsek hiçbir şeye yönelmek istemeyiz. James Clear’ın Atomik Alışkanlıklar modeli de aynı kapıya çıkar:

İşaret → İstek (arzu) → Tepki → Ödül (Haz)

Arzu davranışı başlatır; haz ve tatmin onu tekrar ettirir.

2. İki Yol, Tek Hedef

*Kaynak: Rosemary Basson, 2000

Tepkisel modelde arzu başlangıçta yoktur ama temasla birlikte oluşur; tıpkı motoru çalıştıkça hızlanan bir araba gibi. Zoya Simakhodskaya’nın eklediği bağlanma odaklı döngüde, her keyifli yakınlaşma bir sonraki arzuyu kolaylaştırır.

3. Cinsel Yakınlık, Bağ Kurma Güveninden Beslenir

Bağ kurmaya aç bir beynin ilk güven sinyali partnerden gelen arzudur. Bu sinyal yoksa, bağ kurma devresi de cinsel devre de voltaj düşürür.

Barbara Seaman’ın bulgusu nettir: “Seks sırasında sizi ne rahatsız ediyorsa söylemezseniz, bedeniniz arzunuzu azaltarak sizi korur.” Seks hakkında hiç konuşmayan çiftlerde tatmin oranı %9 iken, konuşanlarda %50 ’nin üzerinde*.

*Kaynak:The Gottman Institute.

4. Peki Tutku Nasıl Yaşatılır?

1. Güvenli Zemin: Duygunuzu, sınırınızı, arzunuzu söyleyin. İletişim arzunun emniyet kemeridir.
2. Küçük Gizem: Arzu, tümüyle bilinir olanın değil; küçük bir bilinmezliğin, keşfedilecek bir şeylerin içinde var olabilir.
3. Döngüyü Tanıyın: Keyif, bir sonraki arzuyu üretir. Haz yoksa döngü kırılır.

5. Sonuç

Aşinalık veya zaman değil, duygusal güvenliğin eksikliği arzuyu söndürür. Tutku, yeni numaralardan çok bağlanma özlemiyle beslenir; erotik oyunlar onun süsüdür. Sevgi ve arzuyu ayrı kutulara koymak yerine, birini diğerinin yakıtı olarak düşünmek ilişkide hem sıcaklık hem derinlik sağlar.

Bazen gerçekten de “bir şeyler eksik” olmalı ki, tamamlamaya dair arzu doğsun. Arzunun kıvılcımı, tam da o eksiklikte saklı olabilir.

Sevgiyle kalın ve arzunuzu canlı tutun.
Uzm. Psk. Dan. Eyüp SARI